Cây liên kiều có tác dụng gì, chữa bệnh gì?

Cây liên kiều có tên gọi là khác là hạn liên tử, thanh kiều, trúc căn, hoàng thọ đan, không kiều, đới tâm liên kiều, liên kiều xác… tên khoa học: Forsythia suspensa Vahl. Liên kiều là vị thuốc có tác dụng tan mủ, giải độc, tiêu viêm và trừ nhiệt. Từ rất lâu dược liệu này đã được sử dụng trong các bài thuốc chữa mụt nhọt, lao hạch, sưng vú, viêm cầu thận…chi tiết bên...

Có thể bạn quan tâm:

Cây liên kiều có tên gọi là khác là hạn liên tử, thanh kiều, trúc căn, hoàng thọ đan, không kiều, đới tâm liên kiều, liên kiều xác… tên khoa học: Forsythia suspensa Vahl. Liên kiều là vị thuốc có tác dụng tan mủ, giải độc, tiêu viêm và trừ nhiệt. Từ rất lâu dược liệu này đã được sử dụng trong các bài thuốc chữa mụt nhọt, lao hạch, sưng vú, viêm cầu thận…chi tiết bên dưới.

Mục lục

Liên kiều là cây gì, mọc ở đâu?

Liên kiều là cây gì, mọc ở đâu?

Dược liệu này mọc chủ yếu ở Trung Quốc, nhất là các tỉnh như Hà Nam, Hà Bắc, Sơn Tây, Hồ Bắc, Cam Túc. Ngoài ra dược liệu còn được tìm thấy ở Nhật Bản. Ở Việt Nam, vẫn chưa thể trồng loại dược liệu này. Hiện vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc về để sử dụng.

Quả xanh của liên kiều thường được thu hái vào khoảng tháng 8 – 9, còn quả già thường được thu hái vào tháng 10. Đối với quả xanh cần nhúng nước sôi, sau đó mới đem khơi cho khô. Còn quả già thì chỉ cần phơi khô rồi bảo quản dùng dần.

Quả liên kiều sau quá trình sơ chế cần để trong túi hoặc bình kín và bảo quản nơi thông thoáng, tránh ẩm thấp.

Cách nhận biết cây liên kiều

Liên kiều là loại cây bụi có chiều cao trung bình khoảng từ 2 – 4m. Cành non nhìn vào sẽ thấy có 4 cạnh với nhiều đốt, ở giữa các đốt thân rỗng bì không rõ.

Cây liên kiều có tác dụng gì, chữa bệnh gì?

Lá đơn mọc đối nhau hay cũng có đôi khi mọc thành vòng 3 lá với phần cuống dài 0,8 – 2cm. Phiến lá có hình trứng dài khoảng 3 – 7cm và rộng khoảng 2 – 4cm. Chất lá hơi dày và ở phần mép có răng cưa không đều nhau.

Hoa liên kiều có màu vàng tươi. Phần đài và tràng có hình ống, trên xẻ thành 4 thùy với 2 nhị thấp hơn tràng. Nhụy hoa có 2 núm. Mùa hoa vào khoảng từ tháng 3 – 5.

Quả khô hình trứng dẹt dài khoảng 1,5 – 2cm và rộng khoảng 0,5 – 1cm. Phía trên quả có cạnh lồi, phần đầu nhọn. Khi chín đầu quả sẽ mở ra giống như mỏ chim, phía dưới có thể có cuống hoặc chỉ còn lại sẹo. Vỏ ngoài quả có màu nâu nhạt, bên trong có nhiều hạt nhưng phần lớn hạt sẽ rơi vãi và chỉ còn lại 1 ít. Mùa quả ở vào khoảng tháng 7 – 8.

Quả chín khô của cây liên kiều được dùng làm thuốc.

Thành phần hóa học có trong quả liên kiều

Một số thành phần được ghi nhận có trong liên kiều bao gồm:

Quả liên kiều có công dụng gì?

Tính vị: Đa phần các tài liệu Đông y đều ghi nhận liên kiều có vị đắng, tính mát và không chứa độc tố.

Quy kinh:

Theo y học hiện đại:

Theo y học cổ truyền:

Liều lượng, cách dùng quả liên kiều

Có thể dùng dược liệu liên kiều ở dạng thuốc sắc hay hoàn tán phối hợp cùng với các vị thuốc khác.

Tùy thuộc vào từng bài thuốc mà liều lượng sử dụng sẽ có sự khác biệt.

Tuy nhiên, liều dùng giới hạn được khuyến cáo là khoảng từ 6 – 12g/ngày.

Liên kiều trị bệnh gì?

Sau đây là một số bài thuốc rất quen thuộc có sử dụng dược liệu liên kiều:

Bài thuốc chữa đầu gối sưng đau, hạc tất phong

Chuẩn bị: 9g liên kiều, 9g kinh giới, 9g phòng phong, 9g đương quy, 9g tang phiêu tiêu, 15g ba kích, 4,5g xuyên khung, 4,5g ngưu tất và 10cm thông bạch.

Thực hiện: Các nguyên liệu đem cho hết vào ấm sắc chung với 1 lít nước trên lửa nhỏ trong 15 phút. Có thể chia nước thuốc ra làm nhiều lần uống trong ngày. Tuy nhiên mỗi ngày chỉ sử dụng đúng 1 thang thuốc.

Bài thuốc trị lao hạch, lao lịch không tiêu

Bài thuốc 1: Cần chuẩn bị 12g liên kiều, 20g mẫu lệ, 12g hạ khô thảo, 12g huyền sâm. Các dược liệu cho hết vào ấm sắc chung trên lửa nhỏ với 500ml nước đến khi nước rút còn 150ml. Gạt bỏ phần bã đi và uống khi nước thuốc còn đủ độ ấm.

Bài thuốc 2: Cần chuẩn bị 250g liên kiều cùng với 250g vừng đen. Cả 2 vị thuốc đem tán thành bột mịn. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần khoảng 8g hòa chung với nước sôi ấm.

Bài thuốc 3: Chuẩn bị 8g liên kiều, 6g hải tảo, 6g hạ thảo khô, 4g cam thảo. Các dược liệu cho hết vào ấm sắc với 600ml nước trên lửa nhỏ đến khi nước rút còn 1/3. Uống mỗi ngày 1 thang duy nhất khi thuốc còn ấm.

Bài thuốc chữa viêm họng, viêm amidan

Chuẩn bị: 12g liên kiều, 12g ngưu bàng tử, 12g kinh giới, 12g thạch hộc, 12g huyền sâm, 12g hạ khô thảo, 8g bạc hà, 8g chi tử và 8g đơn bì.

Thực hiện: Các dược liệu cho vào ấm sắc chung với nước lọc. Dùng để uống mỗi ngày 1 thang tương tự như uống nước lọc.

Bài thuốc chữa mụn nhọt

Chuẩn bị: 12g liên kiều, 12g bồ công anh, 12g cúc hoa dại và 12g kim ngân hoa.

Thực hiện: Tùy thuộc vào mức độ bệnh mà có cách dùng bài thuốc khác nhau. Với trường hợp triệu chứng bệnh còn nhẹ thì đem các vị thuốc trên sắc chung với nước để uống. Còn trường hợp nhọt sưng to thì giã nát các dược liệu đã chuẩn bị rồi đắp trực tiếp bên ngoài da.

Bài thuốc chữa viêm cầu thận, lao thận

Chuẩn bị: Khoảng 30g hạn liên tử

Thực hiện: Cho vào ấm sắc trên lửa nhỏ với 300ml nước đến khi nước rút còn phân nửa. Loại bỏ phần bã và chia nước thuốc ra thành 3 lần uống trong ngày. Mỗi ngày chỉ sắc uống đúng 1 thang thuốc. Mỗi liệu trình nên áp dụng trong khoảng từ 5 – 10 ngày.

Bài thuốc trị nhiệt ở trẻ nhỏ

Chuẩn bị: 12g liên kiều, 12g chích thảo, 12g phòng phong, 12g sơn chi tử.

Thực hiện: Các vị thuốc trên đem tán thành bột mịn. Mỗi lần chỉ dùng đúng 8g, đem khuấy đều với nước đun sôi còn ấm rồi uống trực tiếp.

Bài thuốc chữa sưng vú, có hạch

Chuẩn bị: 16g liên kiều, 12g bồ công anh, 4g

Thực hiện: Các vị thuốc trên đem cho tất cả vào ấm và sắc chung với 500ml nước trên lửa nhỏ. Khi lượng nước rút dần xuống chỉ còn khoảng 200ml thì tắt bếp. Chia làm 3 lần uống/ngày khi thuốc còn ấm. Mỗi ngày chỉ dùng đúng 1 thang.

Bài thuốc trị cảm, sốt

Chuẩn bị: 40g liên kiều, 30g kim ngân hoa, 20g đạm đậu xị, 24g bạc hà, 24g cát cánh, 24g ngưu bàng tử, 16g kinh giới tuệ, 16g trúc diệp.

Thực hiện: Các vị thuốc nêu trên đem tán thành bột mịn rồi trộn đều và tiến hành luyện thành viên với kích thước bằng hạt đậu xanh. Ngày uống từ 1 – 2 lần với giới hạn liều lượng trong khoảng từ 12 – 24g.

Bài thuốc chữa dị ứng, mẩn ngứa

Chuẩn bị: 10g liên kiều, 20g kim ngân hoa, 10g huyền sâm, 8g sinh địa, 8g mạch môn, 8g hoàng đằng, 6g quyết minh tử và 6g thổ phục linh.

Thực hiện: Tất cả các vị thuốc trên cho hết vào ấm rồi sắc chung với khoảng 800ml trên lửa nhỏ. Quan sát thấy lượng nước còn khoảng 200ml thì tắt bếp. Loại bỏ phần bã, chia thuốc làm 3 lần uống trong ngày, mỗi ngày dùng đúng 1 thang.

Bài thuốc trị ban xuất huyết do giảm tiểu cầu

Chuẩn bị: Khoảng 30g liên kiều.

Thực hiện: Cho dược liệu vào ấm sắc trên lửa nhỏ với khoảng 600ml nước. Tắt bếp khi lượng nước rút còn khoảng 150ml. Đem chia làm 3 lần uống trong ngày, mỗi ngày chỉ dùng 1 thang. Uống thuốc vào trước bữa ăn khi còn ấm nóng.

Thận trọng khi sử dụng liên kiều làm thuốc

Liên kiều mặc dù là dược liệu xuất hiện trong nhiều bài thuốc nhưng cần dùng đúng cách mới phát huy tác dụng. Mặt khác ở một số trường hợp, người bệnh cần tránh sử dụng dược liệu này nếu không muốn gặp những tác dụng phụ:

Ngoài ra, dược liệu này còn có thể tạo ra tương tác khi dùng chung với các thuốc làm chậm quá trình đông máu. Điển hình như heparin, warfarin, enoxaparin, dalteparin…

Tóm lại, Liên kiều là vị thuốc có tác dụng tan mủ, giải độc, tiêu viêm và trừ nhiệt. Từ rất lâu dược liệu này đã được sử dụng trong các bài thuốc chữa mụn nhọt, lao hạch, sưng vú, viêm cầu thận. Dược liệu liên kiều mặc dù được dùng khá phổ biến nhưng nếu không thận trọng có thể gặp tác dụng phụ. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, bạn cần tham vấn bác sĩ trước khi áp dụng các bài thuốc dân gian từ liên kiều.

Từ khóa:

Ngày 24/10 năm 2019 | Dược liệu | Thuốc | Tag: . .